..::Półwysep Jukatan::..

acatl - trzcina
ahcolli - ramię
ahuitl - ciotka
altepetl - miasto, osada
amatl - papier
amoxtli - książka
atemitl - pchła
atl - woda
atoyatl - rzeka
axcaitl - własność
azcatl - mrówka
aztatl - czapla
cactli - sandał
cahuayoh - koń
calli - dom (budynek)
camatl - usta
caxitl - talerz, miska
chantli - dom
chapolin - konik polny
chichi - pies
chichihualayotl - mleko
chiquihuitl - kosz
cihtli - babcia
cihuatl - kobieta, żona
citlalin - gwiazda
coatl - wąż
cochihuayan - sypialnia
colli - dziadek
comitl - dzban
conetl - dziecko, potomek
coyotl - kojot
coyametl - świnia
coztli - łydka
cuahuitl - drzewo
cuaitl - głowa
cuauhtla - las
cuauhtli - orzeł
cuayatl - żaba
cueitl - spódnica
cuicatl - pieśń
ehuatl - skóra
elchiquihuitl - klatka piersiowa
elli - wątroba
epatl - skunks
etl (yetl) - fasola
eztli - krew
huapalli - deska
huilotl - gołąb
huitzilin - koliber
ichcatl - owca (bawełna)
ichpochtli - dziewczyna
icniuhtli - przyjaciel
icxitl - stopa
ihtetl - brzuch
itzcuintli - pies
ixtelolohtli - gałka oczna
ixtentli - powieka
ixtli - oko, twarz
iztatl - sól
iztetl, iztitl - paznokieć
mahpilli - palec
maitl - ramię, ręka
mazatl - jeleń
metl - agawa
metlatl - żarno
michin - ryba
milli - pole uprawne
mitl - strzała
miztli - kot
moyotl - komar
nacatl - mięso
nacaztli - ucho
nanacatl - grzyb
nantli - matka
nenepilli - język
nextli - popioły
ocotl - sosna
octli - wino
ocuilin - robak
ohtli - droga
omitl - kość
oquichtli - mężczyzna, mąż
oztotl - jaskinia
papalotl - motyl
petlatl - mata
pilli - szlachcic, syn
pitzotl - świnia
poctli - dym
quechtli - szyja
quemitl - płaszcz
quimichin - mysz
tahtli - ojciec
tamazolin - ropucha
tecolli - węgiel drzewny
tecolotl - sowa
tecpatl - krzemień
telpochtli - chłopiec
temachtiloyan - szkoła
tenextli - wapno
tentli - usta, brzeg
tentzontli - broda, wąsy
tepetl - wzgórze
tepotztli - plecy
tepoztli - miedź, metal
tetl - kamień
teuctli - pan, władca
texcalli - piec, skała wulkaniczna
textli - ciasto
ticitl - lekarz
tlacatl - osoba, człowiek
tlacualchihualoyan - kuchnia
tlacualli - jedzenie
tlahtli - wuj
tlahtolli - mowa
tlalhuatl - nerw
tlalli - ziemia
tlancuaitl - kolano
tlantli - ząb
tlapalli - malowidło
tlapechtli - łóżko
tlatilli - klin
tlaxcalli - chleb, tortilla
tlaximalli - drzazga, wiór
tletl - ogień
tocaitl - imię
tocatl - pająk
tolli - trzcina
totoletl - jajko
tototl - ptak
tzintli - pośladki
tzontecomatl - głowa, czaszka
tzontli - włosy
xalli - piasek
xayacatl - twarz
xictli - pępek
xihuitl - liść
xochimilli - ogród
xochitl - kwiat
xoctli - dzbanek
xoletl - grzyb
xopilli - palec stopy
yacatl - nos
yolcatl - zwierzę
yollotl - serce
zacatl - trawa
zazolin - mucha
zoquitl - błoto, glina

PRZYMIOTNIKI

chichiltic - czerwony
coztic - żółty
huey - duży
iztac - biały
nextic - niebieski, szary
tliltic - czarny
xoxochtic
xiuh - niebieski, zielony

INNE

ac/ aquin - kto
amo - nie
aquiqueh - którzy
auh - i, lecz
campa - gdzie
cepan - razem
cuix - czy
hual - do
inic - w ten sposób, w celu
inin - ten
ipampa - ponieważ
ipan - w, na
nachca - tam (w zasięgu wzroku)
nepa - tam
nican - tutaj
niman - następnie
oc - jeszcze inny
omoteneuh - rzeczony, wspomniany
ompa - tam
quemah - tak
tle ipampa - po co
zan - tylko

SUFIKSY LOKATYWNE

[ti]-ca - z, z pomocą
-c/ -co - w, na
-huan - w towarzystwie
-huic - w kierunku, przeciw
-icampa - z tyłu
-icpac - na górze
-ihtic/ -ihtec - wewnątrz, w środku
-ixco - na powierzchni
-ixpan - z przodu, naprzeciw
-nahuac - blisko
-nepantlah - pośrodku, pomiędzy
-pa - (ruch) w kierunku czegoś i od czegoś)
-pan - w, na
-pal - z pomocą, dzięki łasce
-pampa - z powodu, przez, w imieniu
-tech - przylegający do
-tepotzco - z tyłu
-tlan - miejsce czegoś, w miejscu, między
[ti]-tlan - poniżej, przy podstawie, między
-tzalan - pomiędzy, wśród
-tzintlan - poniżej

CZASOWNIKI

ahci - przybyć, schwycić
ahhua - upominać
ahuia - być zadowolonym
altia - kąpać
aquili - pokrywać wapnem, bielić
cahua - pozostawiać
calaqui - wchodzić (do środka)
caqui - słyszeć
celia - otrzymywać
chanti - mieszkać
chihua - robić
chiya - czekać
choca - płakać
choloa - uciekać
chololtia - gonić
cochi - spać
cohua - kupować
cua - jeść
cualani - złościć się
cualantia - rozgniewać
cuepa - zwracać
ehua - podnosić
hualehua - przyjść skądś, przybyć, wyjść (ruch do)
huehcahua - długo coś zatrzymać, długo coś robić
huetzca - śmiać się
huetzi - upadać
huica - iść razem, towarzyszyć
huitequi - bić
i - pić
ihchinoa - palić
ihcuiloa - pisać
ihtoa - mówić
ihtotia - tańczyć (z kimś)
ilcahua - zapominać
ilhuia - mówić (coś komuś)
ilnamiqui - pamiętać
ilpia - wiązać
itta - widzieć
ixmati - znać m
aca - dawać
machtia - uczyć
mati - wiedzieć
mauhtia - przestraszyć
mictia - zabić
miqui - umierać
namaca - sprzedawać
namiqui - znaleźć, spotkać
nehnemi - iść
neloa - mieszać
nemi - żyć
nequi - chcieć
notza - wołać
nonotza - rozmawiać
paca - prać
pactia - uszczęśliwiać (kogoś)
pahtia - leczyć
pano - przekraczać (rzekę)
paqui - być szczęśliwym
patlani - latać
pehua - przepędzić (kogoś)
pinahua - wstydzić się
piya - troszczyć się, pilnować
poloa - niszczyć
pozonia - gotować
poztequi - rozciągać
quetza - stawiać
quiza - wyłonić się, wyjść
teca - rozkładać
teci - chwytać
tema - wypełniać
temo - schodzić
temoa - szukać
tena - skarżyć się
tenehua - wspominać
tequi - ciąć
tequiti - pracować
tlacatilia - zapładaniać
tlacualtia - karmić
tlalia - sadzać
tlapoa - otwierać
tlatia - palić
tlaza - rzucić
tlehco - wchodzić
tzahtzi - krzyczeć
tzacua - zamykać
tzecuini - biec, skakać
tzoyonia - smażyć
xeloa - dzielić
xima - gładzić, polerować
yahualoa - otaczać coś, iść w procesji
yocoya - konstruować